Nöbetçi Eczaneler
Ekim ayı enflasyon verileri açıklandı. TÜİK ile ENAG arasındaki fark bu ay da dikkat çekti.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı verilere göre, Ekim 2025’te yıllık enflasyon yüzde 32,87’ye geriledi, aylık bazda ise yüzde 2,55 artış gerçekleşti.
Bağımsız akademisyenlerden oluşan Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG) ise aynı dönemde yıllık enflasyonu yüzde 60, aylık artışı yüzde 3,74 olarak hesapladı.
TÜİK verileri: Enflasyonda yavaşlama sinyali
TÜİK’in açıkladığı Tüketici Fiyat Endeksi’ne (TÜFE) göre, Ekim ayında fiyatlar aylık bazda yüzde 2,55 arttı.
Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) ise aynı dönemde yüzde 1,63 artış gösterdi.
12 aylık ortalamalara göre:
- TÜFE’de artış oranı yüzde 37,15,
- Yİ-ÜFE’de artış oranı yüzde 25,49 olarak kaydedildi.
Bu oran, Kasım ayı kira artış tavanını da belirledi. Buna göre, Kasım ayında ev ve iş yerlerinde uygulanabilecek azami kira artışı yüzde 37,15 olacak.
Fiyat artışlarında en yüksek pay konutta
Ekim verilerinde, en yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubundaki yıllık artışlar şöyle oldu:
- Konut: %50,96
- Gıda ve alkolsüz içecekler: %34,87
- Ulaştırma: %27,33
Bu grupların yıllık enflasyona katkısı sırasıyla 7,75, 8,44 ve 4,34 puan olarak hesaplandı.
Aylık bazda ise gıdada %3,41, ulaştırmada %1,07, konutta %2,66 oranında artış yaşandı.
ENAG: “Günlük 230 binden fazla fiyat verisiyle ölçüm yapıyoruz”
ENAG, TÜİK’ten yaklaşık yarım saat önce yayımladığı raporda, ekim ayı için TÜFE’nin yüzde 3,74 arttığını, yıllık bazda ise %60’a ulaştığını duyurdu.
Grup, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:
“ENAG, topladığı günlük 230 binden fazla fiyat verisiyle önce günlük, ardından aylık ve yıllık enflasyon oranlarını hesaplamaktadır.”
Beklentiler ve değerlendirmeler
Anadolu Ajansı’nın (AA) ekim ayı beklenti anketine katılan ekonomistler, TÜFE’nin aylık yüzde 2,69 artacağı ve yıllık enflasyonun yüzde 33,05’e gerileyeceği yönünde tahminde bulunmuştu.
Bloomberg HT’nin anketinde de benzer şekilde aylık yüzde 2,71, yıllık yüzde 33,1 beklentisi yer almıştı.
Fark neden bu kadar büyük?
ENAG ile TÜİK arasındaki fark, veri toplama ve hesaplama yöntemlerinden kaynaklanıyor.
TÜİK, belirli mağaza ve noktalardan sabit zaman aralıklarında toplanan fiyatlara dayalı bir “sabit tüketim sepeti” yöntemi kullanıyor. Sepet ağırlıkları yılda bir kez güncelleniyor.
ENAG ise internet üzerinden günlük fiyat verilerini izleyerek, daha dinamik ve hızlı değişen bir fiyat endeksi oluşturuyor.
Kamuoyunda güven tartışması
Tüm teknik farkların ötesinde, TÜİK’in idari olarak hükümete bağlı bir kurum olması nedeniyle verilerin siyaseten manipüle edildiğine dair kamuoyunda zaman zaman şüpheler oluşuyor.
Uzmanlar, ekonomik göstergelere duyulan güvenin artırılması için veri üretiminde bağımsızlık ve şeffaflığın önemine dikkat çekiyor.